۸ نوامبر ۲۰۲۶- پژوهشگران پروتئینی را شناسایی کردهاند که با مختل کردن توانایی بدن در پاسخ به انسولین، نقش مهمی در بروز دیابت نوع ۲ ایفا میکند. این کشف میتواند هدف درمانی جدید و نویدبخشی را برای بهبود کنترل قند خون فراهم کند.
این پروتئین که با نام Miro1 شناخته میشود، در عضلات اسکلتی افراد مبتلا به دیابت نوع ۲، در سطوح بالاتری یافت شد. دانشمندان در آزمایشهای پیشبالینی دریافتند که حذف پروتئین Miro1باعث بازگشت پاسخ عضلات به انسولین میشود. آنها همچنین دریافتند که ورزش باعث کاهش سطح Miro1 در افراد مبتلا به این بیماری میشود که بینش جدیدی درباره چگونگی بهبود حساسیت به انسولین توسط فعالیت بدنی ارائه میدهد.
این یافتهها که در مجله Nature Communicationsمنتشر شده است، میتواند به پژوهشگران کمک کند تا فرآیندهای بیولوژیکی پشت «مقاومت به انسولین» (که ویژگی اصلی دیابت نوع ۲ است) را بهتر درک کنند.
چگونه یک پروتئین پنهان در عضله بر مقاومت به انسولین تأثیر میگذارد؟
پروتئین Miro1(Mitochondrial Rho GTPase1) روی غشای خارجی میتوکندریها قرار دارد. میتوکندریها همان ساختارهای کوچک درون سلولها هستند که مسئول تولید انرژی می باشند. پژوهشگران بر این باورند که مقدار بیش از حد این پروتئین ممکن است در نحوه پاسخگویی عضلات به انسولین اختلال ایجاد کند و تنظیم موثر قند خون توسط بدن را دشوارتر سازد.
تیم تحقیقاتی برای بررسی این ارتباط، Miro1 را در سلولهای آزمایشگاهی، مدلهای پیشبالینی و افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ مطالعه کردند. با بررسی این پروتئین در این سطوح مختلف، آنها توانستند اثرات آن را بر عملکرد عضلات بررسی کرده و تعیین کنند که آیا این یافتهها با بیماریهای انسانی مرتبط است یا خیر.
نتایج نشان داد که تجمع Miro1، پاسخ عضلات به انسولین را مختل میکند. زمانی که محققان این پروتئین را در مدلهای پیشبالینی حذف کردند، پاسخگویی به انسولین به حالت نرمال بازگشت؛ این امر نشان داد که Miro1مستقیماً در این فرآیند نقش دارد.
ورزش سطح این پروتئین را کاهش میدهد
پژوهشگران همچنین بررسی کردند که آیا ورزش میتواند بر سطح Miro1در افراد مبتلا به دیابت تأثیر بگذارد یا خیر. در یک کارآزمایی تصادفیسازی شده که شامل شرکتکنندگان مبتلا به چاقی و دیابت نوع ۲ بود، تأثیر ورزش هوازی با مراقبتهای پزشکی استاندارد مقایسه شد.
افرادی که در گروه ورزش قرار داشتند، با کاهش سطح Miro1 در عضلات خود مواجه شدند. این تغییرات همزمان با بهبود حساسیت به انسولین و افزایش توانایی عضلات برای تولید انرژی رخ داد.
این یافتهها نشان میدهند که کاهش Miro1ممکن است یکی از روشهایی باشد که ورزش از طریق آن به بدن کمک میکند تا با اثربخشی بیشتری به انسولین پاسخ دهد. همچنین این احتمال وجود دارد که درمانهایی که هدف آنها مستقیماً این پروتئین باشد، در آینده بتوانند در کنار فعالیت بدنی، فواید بیشتری داشته باشند.
دکتر John P. Kirwan، نویسندهٔ ارشد این مطالعه، میگوید: «مقاومت به انسولین در عضله، هسته اصلی دیابت نوع ۲ است و علل مولکولی آن به شکلی کلافهکننده ای نامشخص باقی مانده بود. این مطالعه که حاصل سالها کار است، Miro1را به عنوان بخش کلیدی پاسخ به این سوال معرفی میکند. ما با ردیابی Miro1 از سطح سلول تا مدلهای پیشبالینی و بیماران، نشان دادیم که تجمع این پروتئین پاسخ عضلانی به انسولین را مختل میکند و حذف آن باعث بازگشت این پاسخ میشود. همچنین نشان دادیم که ورزش، تجمع آن را در انسان معکوس میکند. برای این حوزه علمی، این یک هدف درمانی جدید است و برای بیماران، درک عمیقتری از دلیل اثربخشی ورزش و راهی برای درمانهای آینده فراهم میکند.»
مسیری نویدبخش برای درمان دیابت
دکتر Kirwan که اخیراً مدیر اجرایی مرکز دیابت هارولد هام (Harold Hamm) در دانشگاه اوکلاهما شده است، این تحقیقات را زمانی انجام داد که در مرکز تحقیقات بیومدیکال پنینگتون مستقر بود.
دکتر جنیفر رود، مدیر اجرایی مرکز پنینگتون، بر اهمیت اتصال یافتههای آزمایشگاهی به تحقیقات بالینی تأکید کرد و گفت: این پژوهش نمونهای از قدرت کشفیات علمی در این مرکز است که از مکانیسمهای پایه تا سلامت عمومی را پوشش میدهد.
آیا هدف قرار دادن Miro1میتواند به درمانهای جدید منجر شود؟
اگرچه نتایج امیدوارکننده است، اما دانشمندان هنوز باید ثابت کنند که آیا هدف قرار دادن مستقیم Miro1میتواند درمانهایی ایمن و مؤثر برای افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ ایجاد کند یا خیر. بازگشت پاسخگویی به انسولین در مدلهای پیشبالینی ثابت شده است، اما در کارآزمایی انسانی، تنها مشخص شد که ورزش سطح این پروتئین را کاهش داده و همزمان حساسیت به انسولین را بهبود میبخشد.
دکتر Kirwanقصد دارد تحقیقات خود را در مرکز دیابت هارولد هام ادامه دهد تا با ترکیب آزمایشهای آزمایشگاهی و مطالعات انسانی، مکانیسمهای بیولوژیکی بیشتری را کشف کرده و استراتژیهای جدیدی برای پیشگیری و درمان دیابت بیابد. او در پایان گفت: «دیابت نوع ۲ یک معضل بزرگ است و ما در نهایت به دنبال درمان آن هستیم؛ امیدواریم این یافتهها بخشی از راه حل باشند.»
منبع:
https://www.sciencedaily.com/releases/2026/11/261106174543.htm